tu jesteś: Ciekawostki / Ortopedia / Artroza /

Wydłużający się w ostatnich latach czas życia zwierząt towarzyszących spowodował, że problemy związane z przewlekłym zapaleniem stawów zyskują coraz większe znaczenie. Przyczynia się do tego również zmiana trybu życia zwierząt oraz coraz częstsza nadwaga. Osteoartroza dotyczy ponad 20% wszystkich psów powyżej 1 roku życia i jest najczęstszą chorobą układu ruchu u nich.

Koty długo uważano za gatunek, który rzadko może być dotknięty chorobą zwyrodnieniową stawów. Jednak teraz możemy stwierdzić, że jest to najczęściej występująca choroba u starszych kotów – dotyczy około 90% kotów powyżej 12 roku życia, a ustalenie rozpoznania może być trudne, ponieważ objawy kliniczne pojawiają się bardzo późno.

Preparaty przeciwbólowe (np. NLPZ) mogą wywoływać szereg działań niepożądanych i nie powinny być stosowane u pacjentów z zaburzeniami wątroby i nerek. Starsze zwierzęta wykazują wrażliwość i mogą nie tolerować ich przy dłuższym stosowaniu.

Istotą artrozy jest proces chronicznego zapalenia stawów, związany z utratą lub degradacją chrząstek stawowych i mineralizacją kości. Jej główną przyczyną jest proces starzenia, ponad to przeciążenie stawów, nieprawidłowości w budowie stawów (wrodzone lub nabyte w wyniku urazów), wadliwa ruchomość, czynniki genetyczne, hormonalne, a także żywieniowe (szczególnie u ras szybkorosnących w intensywnej fazie wzrostu). Bardzo duże znaczenie w rozwoju tej choroby ma nadwaga, która przyczynia się do ogromnych obciążeń stawów, a także znacznie zmniejsza chęć do poruszania się, co powoduje obniżenie metabolizmu w stawach i zapoczątkowuje zapalenie.

W pierwszej kolejności chorobą dotknięta jest chrząstka stawowa, a później kolejne struktury stawu czyli maź stawowa, błona maziowa, torebka stawowa, więzadła i mięśnie. Szczególnie narażone są stawy ulegające największym obciążeniom czyli biodrowy i kolanowy, ale każdy staw w organizmie może jej ulec. Pod wpływem zespołu czynników predysponujących do tej choroby następuje przewaga procesów katabolicznych nad anabolicznymi. W warunkach prawidłowych metabolizm kolagenu jest powolny – czas biologicznego półtrwania włókien liczy się w latach. W warunkach patologicznych ulega on przyśpieszeniu i chondrocyty nie są w stanie wytworzyć odpowiedniej ilości właściwie zorganizowanej macierzy. Najwcześniejszą zmianą w chorobie zwyrodnieniowej jest utrata integralności macierzy kolagenowej i obrzęk wywołany dużym ciśnieniem osmotycznym. Towarzyszy temu utrata proteoglikanów. Chondrocyty i limfoblasty uwalniają cytokiny, które indukują produkcję metaloproteinaz - rozkładają białka macierzy chrząstki, co przyczynia się do zaniku chrząstki. W chrząstce stopniowo powstają pęknięcia, jest ona coraz cieńsza, pogarsza się jej elastyczność. Chociaż zdrowa chrząstka jest pozbawiona naczyń krwionośnych, w przypadku artrozy w głębiej położonych warstwach dochodzi do wytwarzania w macierzy chrzęstnej kanałów włóknisto-naczyniowych i inwazji w ich obrębie naczyń ze strony kości podchrzęstnej. Równolegle z nimi podążają czuciowe zakończenia nerwowe. Ponadto tworzenie naczyń w chrząstce może stymulować jej kostnienie, co obserwuje się między innymi w procesie tworzenia osteofitów. Ich tworzenie jest jedną z typowych cech choroby zwyrodnieniowej. Mogą one powodować dolegliwości bólowe, ograniczać funkcję stawu, doprowadzać do ucisku naczyń i nerwów. Nie jest jasne, czy tworzenie osteofitów jest fizjologiczną adaptacją stawu związaną z uszkodzeniem , czy wynika ze zmian patologicznych w objętym procesem zwyrodnieniowym stawie. Osteofity są formowane w obrębie okostnej, na jej granicy z chrząstką stawową. Również dochodzi do zmiany jakości kości przylegających do powierzchni stawowych. Sklerotyzacja kości podchrzęstnej pozbawia ją właściwości wiskoelastycznych, zwiększając siły działające na chrząstkę i czyniąc ją tym samym bardziej podatną na uszkodzenie. Dochodzi również do zajęcia przez proces zapalny błony maziowej. Ulega ona pogrubieniu. Obserwuje się powstawanie w jej obrębie nowych naczyń, nacieków zapalnych oraz wzmożony metabolizm komórkowy (wzmożona produkcja cytokin prozapalnych). Zwiększa się również liczba czuciowych zakończeń nerwowych, które mogą uczestniczyć w percepcji bólu związanego z chorobą. Niekorzystne zmiany pogłębia jeszcze obrzęk zapalny stawu. Zaawansowane zwyrodnienia są związane z bardzo silnym bólem, co powoduje niechęć zwierzęcia do ruchu. Jednak w ten sposób dochodzi do jeszcze mniejszej produkcji mazi stawowej o niższej lepkości (zawiera ona znacznie mniej kwasu hialuronowego o zmienionej strukturze), chrząstka jest gorzej zaopatrywana w substancje odżywcze, mięśnie ulegają zanikowi, a staw z biegiem czasu coraz bardziej sztywnieje, co powoduje jeszcze większą niechęć do ruchu.

W początkowym okresie choroby przy utracie proteoglikanów dochodzi do niezbyt nasilonej regeneracji poprzez wzmożoną proliferację chondrocytów i wzrost syntezy składników macierzy zewnątrzkomórkowej. Pojawiają się inne rodzaje kolagenu (III, VI, X). Jednocześnie komórki błony maziowej i chrząstki wydzielają cytokiny o działaniu przeciwzapalnym i czynniki wzrostu. Jednak procesy katabolicznie przeważają nad anabolicznymi i choroba postępuje.

wyżej wydruk strony
kontakt | warunki korzystania | polityka ochrony danych osobowych | znak towarowy